ฟิลเลอร์ของแท้ดูอย่างไร เช็ก อย. และขอดูกล่องยังไง

ฟิลเลอร์ของแท้ดูได้จากหลายจุดร่วมกัน ทั้งฉลากภาษาไทยและเลขทะเบียนเครื่องมือแพทย์บนกล่อง ซีลที่ปิดสนิท เลขล็อตกับวันหมดอายุที่ตรงกันระหว่างกล่องและหลอดบรรจุ แต่จุดสำคัญที่สุดคือได้รับจากสถานพยาบาลที่มีใบอนุญาตและฉีดโดยแพทย์ ไม่ใช่ของหิ้วหรือของที่ซื้อทางออนไลน์มาฉีดเอง และผู้รับบริการขอดูกล่องก่อนฉีดได้เสมอ

ทำไมฟิลเลอร์ปลอมและของหิ้วเป็นความเสี่ยงจริงในไทย

เพราะความต้องการที่สูงทำให้เกิดตลาดของที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน และความเสี่ยงที่ตามมาเป็นเรื่องสุขภาพ ไม่ใช่แค่เรื่องคุณภาพผลลัพธ์ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ออกประกาศเตือนเรื่องการฉีดฟิลเลอร์เถื่อนไว้ชัดเจน โดยระบุความเสี่ยงตั้งแต่หลอดเลือดอุดตัน ใบหน้าผิดรูป การแพ้ส่วนประกอบ เนื้อเยื่อตาย ไปจนถึงการแพ้รุนแรง

ในการตรวจคลินิกทั่วประเทศร่วมกับ สสจ. และ สบส. เมื่อเดือนพฤษภาคม 2569 อย. รายงานว่าพบสถานพยาบาลบางแห่งใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนหรือของที่ลักลอบนำเข้า และระบุผลกระทบที่พบ เช่น การติดเชื้อในกระแสเลือด การอักเสบ ความเสียหายของผิวและแผลเป็นที่แก้ไขได้ยาก ก้อนแข็งใต้ผิวหนัง และโครงสร้างผิวที่ผิดรูป

ฝั่งสากลก็ชี้ไปทางเดียวกัน US FDA ระบุว่าการฉีดเข้าหลอดเลือดโดยไม่ตั้งใจอาจทำให้เนื้อเยื่อตาย เกิดความผิดปกติของการมองเห็นรวมถึงตาบอด หรือเกิดภาวะหลอดเลือดสมอง และย้ำว่าไม่มีการอนุมัติฟิลเลอร์ชนิดใดให้ประชาชนซื้อไปใช้เอง ผลิตภัณฑ์ที่ขายตรงถึงผู้บริโภคทางออนไลน์อาจปนเปื้อนสารเคมีหรือเชื้อโรคได้

สิ่งที่ทำให้ของหิ้วและของออนไลน์เสี่ยงกว่าปกติมี 3 เรื่องหลัก คือ (1) ไม่ทราบว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนหรือไม่ และสารที่อยู่ข้างในอาจไม่ใช่ HA ตามที่อ้าง (2) ไม่ทราบว่าเก็บรักษาและขนส่งมาอย่างไร และ (3) ไม่มีแพทย์ประเมินก่อนฉีดและไม่มีผู้ดูแลเมื่อเกิดภาวะแทรกซ้อน ซึ่งข้อสุดท้ายสำคัญมาก เพราะภาวะหลอดเลือดอุดตันจากฟิลเลอร์เป็นภาวะที่ต้องจัดการอย่างรวดเร็วโดยแพทย์

ฟิลเลอร์ของแท้ดูอย่างไร เช็กจากอะไรได้บ้าง

ตรวจสอบได้จากหลายจุดประกอบกัน ไม่ใช่ดูจุดเดียวแล้วสรุป เพราะบรรจุภัณฑ์บางอย่างทำเลียนแบบหน้ากล่องได้ใกล้เคียง จุดที่ควรเช็กมีดังนี้:

• ฉลากภาษาไทย — ผลิตภัณฑ์ที่นำเข้าอย่างถูกต้องต้องมีฉลากภาษาไทยที่อ่านได้ชัดเจน ระบุชื่อผลิตภัณฑ์ ผู้นำเข้า และข้อมูลที่จำเป็น
• เลขทะเบียนเครื่องมือแพทย์ — ฟิลเลอร์จัดเป็นเครื่องมือแพทย์ในไทย ของที่ถูกต้องจะมีเลขทะเบียนบนบรรจุภัณฑ์ที่สอบถามและตรวจสอบที่มาได้
• ซีลและสภาพกล่อง — กล่องปิดสนิท ไม่มีร่องรอยการแกะ ฉีกซีล หรือบรรจุภัณฑ์บุบเสียหาย
• เลขล็อตและวันหมดอายุ — ข้อมูลบนกล่องและบนหลอดบรรจุต้องตรงกัน และยังไม่หมดอายุ
• ชื่อแบรนด์ตรงกับที่แจ้ง — แบรนด์ที่เห็นบนกล่องควรตรงกับที่คลินิกแจ้งไว้ตอนวางแผนการรักษาและตรงกับที่ระบุในใบเสร็จ
• เปิดต่อหน้า — ขอให้เปิดผลิตภัณฑ์ต่อหน้าก่อนฉีด เพื่อยืนยันว่าเป็นหลอดใหม่ที่ยังไม่ถูกใช้

ตารางด้านล่างสรุปให้เห็นภาพว่าอะไรคือสิ่งที่ควรได้เห็น และอะไรคือสัญญาณที่ควรถามต่อ:

เช็กเลขทะเบียน อย. ของฟิลเลอร์ยังไง

เริ่มจากตัวบรรจุภัณฑ์ก่อน คือดูฉลากภาษาไทยและเลขทะเบียนเครื่องมือแพทย์ที่ระบุไว้ แล้วสอบถามรายละเอียดผลิตภัณฑ์กับสถานพยาบาลได้โดยตรงว่าเป็นแบรนด์อะไร ผู้นำเข้าคือใคร ข้อมูลเหล่านี้เป็นข้อมูลที่ผู้รับบริการสอบถามได้ตามปกติ

อย. แนะแนวทางไว้เป็น 3 เช็ก ก่อนใช้บริการ ได้แก่

1. เช็กสถานพยาบาล — มีใบอนุญาตประกอบกิจการสถานพยาบาลแสดงไว้ให้เห็นชัดเจน
2. เช็กแพทย์ — ผู้ให้บริการเป็นแพทย์คนเดียวกับที่แสดงชื่อและใบประกอบวิชาชีพไว้
3. เช็กผลิตภัณฑ์ — บรรจุภัณฑ์มีฉลากภาษาไทยและเลขทะเบียนที่ตรวจสอบได้

นอกจากนี้ อย. ยังแนะให้ถ่ายรูปผลิตภัณฑ์เก็บไว้ก่อนรับบริการ ซึ่งเป็นวิธีง่าย ๆ ที่ช่วยได้จริงหากต้องสอบถามย้อนหลัง และหากพบผลิตภัณฑ์หรือการโฆษณาที่น่าสงสัย สามารถแจ้งสายด่วน อย. 1556 ได้

ในแง่กฎหมาย อย. ระบุบทลงโทษไว้ชัดเจน กรณีเครื่องมือแพทย์ที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนกรณียาที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนและยาปลอมมีบทลงโทษแยกออกไปอีก ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องเล็กในมุมของผู้กำกับดูแล

ขอดูกล่องและเลขล็อตก่อนฉีดได้ไหม

ได้ และควรทำ การขอดูกล่อง ฉลาก เลขทะเบียน เลขล็อต และวันหมดอายุก่อนเปิดใช้ เป็นเรื่องปกติของการรับบริการทางการแพทย์ ไม่ใช่การแสดงความไม่ไว้ใจ และตรงกับที่ อย. แนะให้ผู้บริโภคตรวจสอบผลิตภัณฑ์ก่อนใช้บริการ

สิ่งที่ขอดูได้ตามปกติมีดังนี้:

1. กล่องและฉลากภาษาไทย — ดูชื่อผลิตภัณฑ์ ผู้นำเข้า และข้อมูลบนฉลาก
2. เลขทะเบียนเครื่องมือแพทย์ — ดูว่ามีระบุไว้บนบรรจุภัณฑ์
3. เลขล็อตและวันหมดอายุ — เทียบว่ากล่องกับหลอดตรงกัน
4. การเปิดหลอดต่อหน้า — ยืนยันว่าเป็นหลอดใหม่ที่ยังไม่ถูกใช้
5. การบันทึกในเวชระเบียน — แบรนด์ ล็อต และปริมาณที่ใช้ควรถูกบันทึกไว้

ที่ Onnyx Clinic แนวทางปฏิบัติคือแพทย์จะแจ้งแบรนด์และปริมาณที่ใช้ก่อนเริ่มทำ และผู้รับบริการสอบถามหรือขอดูบรรจุภัณฑ์กับเลขล็อตได้

ฟิลเลอร์ที่ผ่าน อย. มีแบรนด์อะไรบ้าง

ในไทยมีฟิลเลอร์กลุ่มกรดไฮยาลูรอนิก (HA) หลายแบรนด์ที่ขึ้นทะเบียนอย่างถูกต้อง โดยแต่ละแบรนด์มีคุณสมบัติของเนื้อฟิลเลอร์ต่างกัน ซึ่งเป็นเหตุผลที่แพทย์เลือกใช้ไม่เหมือนกันในแต่ละตำแหน่งและแต่ละโครงหน้า

ที่ Onnyx Clinic ใช้ฟิลเลอร์ HA ที่ผ่าน อย. ได้แก่ Neuramis, E.P.T.Q, Restylane และ Definisse โดยแพทย์จะเลือกแบรนด์และปริมาณตามการประเมินโครงหน้าเป็นรายบุคคล และแจ้งให้ทราบก่อนเริ่มทำ

สิ่งที่ควรระวังคือผลิตภัณฑ์ที่อ้างว่าเป็นฟิลเลอร์แต่ไม่ใช่สาร HA ที่ขึ้นทะเบียน เช่น สารเติมเต็มชนิดที่ไม่สลายตัวซึ่งไม่ได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้ในงานเสริมความงามบนใบหน้าในไทย เพราะเมื่อเกิดปัญหาแล้วมักแก้ไขได้ยากกว่าฟิลเลอร์ HA ที่มีเอนไซม์สลายได้ หากอยากเข้าใจเรื่องภาวะแทรกซ้อนที่พบและแนวทางแก้ไข อ่านเพิ่มได้ที่บทความ ฟิลเลอร์เป็นก้อน เกิดจากอะไร แก้ไขอย่างไร

ฟิลเลอร์ราคาถูกผิดปกติ บอกอะไรได้

ราคาที่ต่ำกว่าตลาดมาก ๆ มักสะท้อนว่ามีต้นทุนบางอย่างหายไป และคำถามที่ควรถามคือหายไปที่จุดไหน โดยทั่วไปมี 4 ความเป็นไปได้:

• ผลิตภัณฑ์ไม่ได้ขึ้นทะเบียน — ของลักลอบนำเข้าหรือของที่ไม่ทราบแหล่งที่มามีต้นทุนต่ำกว่าของที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง
• ปริมาณไม่ตรงที่แจ้ง — เช่น แจ้ง 1 cc แต่ใช้จริงน้อยกว่า หรือแบ่งหลอดใช้ต่อหลายคน
• ผู้ฉีดไม่ใช่แพทย์ — ค่าบริการต่ำลงเพราะไม่มีแพทย์ประเมินและฉีด ซึ่งผิดกฎหมายและเสี่ยงกว่ามาก
• ไม่มีการติดตามหลังทำ — ไม่มีช่องทางดูแลเมื่อเกิดอาการผิดปกติ

วิธีที่ใช้ได้จริงคือเทียบให้ครบทั้งชุด ไม่ใช่เทียบเฉพาะตัวเลข ได้แก่ แบรนด์อะไร ปริมาณกี่ cc ใครเป็นผู้ฉีด ฉีดที่ไหน และดูแลต่อยังไง เมื่อเทียบทั้งชุดแล้ว ราคาที่ดูถูกกว่ามักไม่ได้ถูกกว่าจริงเมื่อรวมความเสี่ยง ดูแนวทางเลือกคลินิกเพิ่มได้ที่บทความ เลือกคลินิกความงามอย่างไร เช็กอะไรก่อนทำ

ทำไมต้องให้แพทย์ประเมินและฉีดเอง

เพราะการฉีดฟิลเลอร์เป็นหัตถการทางการแพทย์ที่ต้องอาศัยความรู้เรื่องกายวิภาคของหลอดเลือดบนใบหน้า US FDA ระบุว่าหัตถการฟิลเลอร์ควรทำด้วยผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุมัติ โดยใช้เข็มหรือแคนนูลา ในสถานพยาบาล และโดยบุคลากรทางการแพทย์ที่มีใบอนุญาต เหตุผลหลักมี 3 ด้าน:

• ตำแหน่งและชั้นความลึก — บริเวณใบหน้ามีหลอดเลือดที่หากฉีดเข้าไปโดยไม่ตั้งใจอาจทำให้เนื้อเยื่อขาดเลือด การรู้ตำแหน่งและชั้นที่ฉีดจึงเป็นเรื่องของความรู้ทางการแพทย์
• การประเมินก่อนทำ — แพทย์ซักประวัติเรื่องการแพ้ ยาที่ใช้อยู่ ประวัติการฉีดสารเติมเต็มเดิม และประเมินโครงหน้าเพื่อเลือกแบรนด์ ปริมาณ และตำแหน่ง
• การจัดการเมื่อเกิดภาวะแทรกซ้อน — หากเกิดภาวะหลอดเลือดอุดตัน การจัดการต้องทำอย่างรวดเร็ว การอยู่ในสถานพยาบาลที่มีแพทย์และเวชภัณฑ์พร้อมจึงต่างจากการฉีดตามบ้านอย่างมาก

ผลลัพธ์ของการฉีดฟิลเลอร์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ทั้งโครงหน้า ชนิดของฟิลเลอร์ และตำแหน่งที่ฉีด โดยทั่วไปฟิลเลอร์ HA จะค่อย ๆ สลายตัวไปตามเวลา ระยะเวลาที่อยู่ได้แตกต่างกันตามชนิดของฟิลเลอร์และตำแหน่งที่ฉีด จึงไม่ใช่การแก้ไขที่คงอยู่ตลอดไป และควรวางแผนร่วมกับแพทย์เป็นระยะ หากสนใจรายละเอียดตำแหน่งที่นิยมทำ อ่านได้ที่ ฟิลเลอร์ใต้ตา ช่วยอะไร อยู่ได้กี่เดือน

ดูภาพรวมบริการได้ที่ โปรแกรมฟิลเลอร์ที่ฉีดโดยแพทย์ หรือดูข้อมูลสำหรับผู้ที่อยู่ย่านบางแคได้ที่ ฟิลเลอร์ ย่านบางแค – พุทธมณฑลสาย 3 และดูข้อมูล แพทย์ผู้ดูแลของ Onnyx Clinic เพิ่มเติมได้

ปรึกษาแพทย์ก่อนตัดสินใจเสมอ — สอบถามเรื่องแบรนด์ที่ใช้ การขอดูกล่องและล็อต และนัดประเมินโครงหน้ากับแพทย์ได้ทาง LINE: @onnyxclinic

แหล่งอ้างอิง

• อย. เตือนฉีดฟิลเลอร์เถื่อนภัยร้ายถึงชีวิต แนะก่อนใช้บริการ เช็คให้ชัวร์
• อย. ร่วมกับ สสจ.-สบส. ตรวจเข้มคลินิกทั่วประเทศ สกัดฟิลเลอร์-ยาเถื่อน
• US FDA — Dermal Fillers (Soft Tissue Fillers)
• US FDA — Dermal Filler Do’s and Don’ts for Wrinkles, Lips and More
• US FDA — FDA-Approved Dermal Fillers
• สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)