ไฮฟู่ (HIFU) คืออะไร ยกกระชับได้จริงไหม ดูแลยังไง

ไฮฟู่ (HIFU) คือหัตถการยกกระชับผิวด้วยคลื่นอัลตราซาวด์พลังงานสูงแบบโฟกัส ที่ส่งพลังงานลงสู่ผิวชั้นลึกถึงชั้น SMAS โดยไม่ต้องผ่าตัด เพื่อกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน ช่วยให้ผิวดูกระชับและเรียบเนียนขึ้น โดยผลขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล บทความนี้ตรวจทานโดยทีมแพทย์ Onnyx Clinic

ในภาษาไทยมักเขียนได้ทั้ง “ไฮฟู่” และ “ไฮฟู” ซึ่งหมายถึงหัตถการเดียวกัน

ไฮฟู่ (HIFU) คืออะไร

ไฮฟู่ ย่อมาจาก High-Intensity Focused Ultrasound หรือคลื่นอัลตราซาวด์พลังงานสูงแบบโฟกัส เป็นหัตถการยกกระชับผิวหน้าและลำคอแบบไม่ต้องผ่าตัดและไม่มีแผล โดยอาศัยการรวมพลังงานคลื่นเสียงความถี่สูงให้ไปรวมจุดโฟกัสที่ระดับความลึกใต้ผิวที่กำหนดไว้

แนวคิดหลักคือการสร้าง “จุดความร้อนขนาดเล็ก” (thermal coagulation points) ในชั้นผิวที่ลึก โดยไม่ทำลายผิวชั้นบน เมื่อร่างกายตอบสนองต่อจุดความร้อนเหล่านี้ ก็จะเกิดกระบวนการซ่อมแซมและสร้างคอลลาเจนใหม่ (neocollagenesis) ซึ่งเป็นโปรตีนที่ช่วยให้ผิวมีความยืดหยุ่นและกระชับ

จุดเด่นของไฮฟู่เมื่อเทียบกับหัตถการยกกระชับด้วยพลังงานอื่น ๆ คือความสามารถในการ “เล็ง” พลังงานให้ไปรวมตัวที่ระดับความลึกเฉพาะจุด โดยข้ามผ่านผิวชั้นบนไปได้ ทำให้สามารถดูแลชั้นเนื้อเยื่อที่ลึกได้โดยไม่จำเป็นต้องสร้างความเสียหายต่อผิวด้านนอก จึงเป็นหัตถการที่มักไม่มีแผลเปิดและมีช่วงพักฟื้นค่อนข้างสั้น

ในตลาดมีเครื่องไฮฟู่หลายรุ่นและหลายยี่ห้อ หนึ่งในกลุ่มที่พบบ่อยคือเทคโนโลยีอัลตราซาวด์แบบไมโครโฟกัส (Microfocused Ultrasound) เช่น Ultraformer (ผลิตโดย Classys ประเทศเกาหลีใต้) ซึ่งบางรุ่นใช้เทคโนโลยีที่ผสมการปล่อยพลังงานหลายรูปแบบเพื่อให้ทำงานได้รวดเร็วและสบายขึ้น ทั้งนี้แต่ละเครื่องมีคุณสมบัติ ข้อบ่งใช้ และการรับรองมาตรฐานต่างกัน บางรุ่นได้รับการรับรองในบางประเทศแต่ยังอยู่ระหว่างการศึกษาในอีกประเทศหนึ่ง ผู้บริโภคจึงควรสอบถามรายละเอียดรุ่นเครื่องที่ใช้กับสถานพยาบาลก่อนตัดสินใจ

ไฮฟู่ทำงานอย่างไร (คลื่นอัลตราซาวด์ชั้น SMAS)

หัวใจของไฮฟู่อยู่ที่การส่งพลังงานลงไปถึง “ชั้น SMAS” (Superficial Muscular Aponeurotic System) ซึ่งเป็นชั้นเนื้อเยื่อพังผืดที่อยู่ลึกลงไปใต้ผิวหนัง และเป็นชั้นเดียวกับที่ศัลยแพทย์จัดการในการผ่าตัดดึงหน้า การที่ไฮฟู่เข้าถึงชั้นนี้ได้โดยไม่ต้องผ่าตัด จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้หัตถการนี้ได้รับความสนใจ

เครื่องไฮฟู่โดยทั่วไปสามารถปล่อยพลังงานได้หลายระดับความลึก ที่พบบ่อยคือ:

• 1.5 มิลลิเมตร — ระดับผิวหนังชั้นบน (epidermis/dermis ตื้น) เน้นเรื่องความเรียบเนียนของผิว
• 3.0 มิลลิเมตร — ระดับหนังแท้ชั้นลึก (deep dermis)
• 4.5 มิลลิเมตร — ระดับชั้น SMAS เน้นการยกกระชับ

เมื่อคลื่นอัลตราซาวด์ไปรวมจุดที่ระดับความลึกเหล่านี้ จะเกิดความร้อนเฉพาะจุดในช่วงประมาณ 60–70 องศาเซลเซียส ทำให้เนื้อเยื่อหดตัวทันทีในระดับหนึ่ง และกระตุ้นกระบวนการซ่อมแซมที่นำไปสู่การสร้างคอลลาเจนใหม่ในเดือนถัด ๆ ไป ผลลัพธ์จึงเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงในทันที

แพทย์มักเลือกใช้หัว (cartridge) ที่ระดับความลึกต่างกันในแต่ละบริเวณของใบหน้า เพื่อให้พลังงานลงตรงชั้นที่ต้องการดูแล เช่น ใช้หัว 4.5 มิลลิเมตรกับบริเวณกรอบหน้าและใต้คางที่ต้องการเน้นการยก และใช้หัวที่ตื้นกว่ากับบริเวณที่ผิวบาง การเลือกความลึกและตำแหน่งจึงเป็นทักษะที่ต้องอาศัยความเข้าใจกายวิภาคของใบหน้า เพราะมีบางตำแหน่ง เช่น แนวเส้นประสาทและกล้ามเนื้อบางมัด ที่ต้องหลีกเลี่ยงเพื่อความปลอดภัย

จากการทบทวนงานวิจัยอย่างเป็นระบบ พบว่าไฮฟู่ให้ผลด้านการกระชับผิวที่มีนัยสำคัญ โดยเฉพาะบริเวณใบหน้าส่วนล่าง ลำคอ และรอบดวงตา โดยมีรายงานการลดความหย่อนคล้อยของผิวอยู่ในช่วงประมาณ 18–30% ในการศึกษาที่นำมาทบทวน ทั้งนี้ตัวเลขเป็นค่าจากการศึกษาและผลในแต่ละบุคคลอาจแตกต่างกัน

ไฮฟู่ยกกระชับบริเวณไหนได้บ้าง

ไฮฟู่มักถูกนำมาใช้ดูแลบริเวณใบหน้าและลำคอที่เริ่มมีความหย่อนคล้อยเล็กน้อยถึงปานกลาง โดยบริเวณที่นิยมทำได้แก่ กรอบหน้า เหนียง ใต้คาง ลำคอ และบริเวณคิ้ว ทั้งนี้บางตำแหน่ง เช่น รอบดวงตาและขมับ เป็นบริเวณที่ต้องระมัดระวังมากเป็นกรณีไป และควรทำโดยแพทย์ผู้มีประสบการณ์

ตารางต่อไปนี้สรุปบริเวณที่ไฮฟู่มักดูแลได้ พร้อมผลที่อาจคาดหวัง โดยผลขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล:

ไฮฟู่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อทดแทนการผ่าตัดดึงหน้า ในกรณีที่มีผิวหย่อนคล้อยมาก แพทย์อาจแนะนำทางเลือกอื่นที่เหมาะสมกว่า

ไฮฟู่เหมาะกับใคร

ไฮฟู่อาจเหมาะกับผู้ที่:

• เริ่มมีผิวหย่อนคล้อยเล็กน้อยถึงปานกลาง บริเวณกรอบหน้า เหนียง หรือลำคอ
• ต้องการดูแลความกระชับของผิวโดยไม่ต้องผ่าตัดและไม่อยากมีช่วงพักฟื้นนาน
• มีสุขภาพผิวโดยรวมแข็งแรง ไม่มีแผลหรือการติดเชื้อในบริเวณที่จะทำ
• เข้าใจว่าผลเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป และขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล

อย่างไรก็ตาม มีกลุ่มที่ควรหลีกเลี่ยงหรือแจ้งแพทย์ก่อนเสมอ ได้แก่ ผู้ที่ตั้งครรภ์ ผู้ที่มีการติดเชื้อหรือแผลเปิดในบริเวณที่จะทำ ผู้ที่มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ฝังในร่างกายหรือโลหะฝังในตำแหน่งที่จะทำ ผู้ที่เป็นสิวอักเสบรุนแรง รวมถึงผู้ที่มีโรคประจำตัวบางอย่างที่ส่งผลต่อการหายของแผล เช่น เบาหวานที่ควบคุมได้ไม่ดี หรือภาวะภูมิคุ้มกันต่ำ การประเมินโดยแพทย์ผู้มีประสบการณ์ก่อนทำจึงสำคัญมาก

ทำไฮฟู่เจ็บไหม

ระหว่างทำไฮฟู่ หลายคนรู้สึกอุ่น ๆ จี๊ด ๆ หรือเสียวลึกเป็นจังหวะในจุดที่ปล่อยพลังงาน โดยเฉพาะบริเวณที่ผิวบางหรืออยู่ใกล้กระดูก ระดับความรู้สึกแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคลและแต่ละบริเวณ

โดยทั่วไปไฮฟู่ไม่ต้องวางยาสลบ แพทย์อาจปรับระดับพลังงานให้เหมาะสมเพื่อให้รับได้สบายขึ้น และในบางกรณีอาจพิจารณาใช้ยาชาเฉพาะที่หรือยาแก้ปวดตามความเหมาะสม

หลังทำ ผิวอาจมีอาการแดง บวมเล็กน้อย รู้สึกตึง เสียวสัมผัส หรือมีรอยช้ำเล็กน้อยในบางราย ซึ่งมักค่อย ๆ ดีขึ้นภายในไม่กี่วันถึงราวหนึ่งสัปดาห์ ผลข้างเคียงที่พบได้น้อยแต่ควรทราบ ได้แก่ อาการชาชั่วคราว หรือการทำงานของกล้ามเนื้อใบหน้าผิดปกติชั่วคราวในบริเวณที่เกี่ยวข้องกับเส้นประสาท ซึ่งในรายงานส่วนใหญ่มักฟื้นตัวได้เองในเวลาไม่กี่สัปดาห์ การทำโดยแพทย์ผู้มีประสบการณ์ที่เข้าใจตำแหน่งที่ควรหลีกเลี่ยง จึงช่วยลดความเสี่ยงเหล่านี้ หากมีอาการผิดปกติที่รุนแรงหรือเป็นนาน ควรติดต่อสถานพยาบาลที่ทำทันที

ไฮฟู่กี่ช็อต เห็นผลเมื่อไหร่ และอยู่ได้นานแค่ไหน

จำนวนช็อต: “ช็อต” หรือจำนวนเส้น/จุดยิงของไฮฟู่ไม่มีตัวเลขตายตัว ขึ้นอยู่กับบริเวณที่ทำ สภาพผิว และแผนการรักษาที่แพทย์ออกแบบเฉพาะบุคคล การทำเต็มหน้าและใต้คางอาจใช้จำนวนเส้นค่อนข้างมาก จึงควรให้แพทย์ประเมินก่อนเพื่อกำหนดจำนวนที่เหมาะสม การยิงจำนวนมากเกินไปโดยไม่จำเป็นไม่ได้ทำให้ผลดีขึ้นเสมอไป และยังเพิ่มความเสี่ยง

เห็นผลเมื่อไหร่: หลายคนรู้สึกว่าผิวกระชับขึ้นเล็กน้อยในช่วงแรกจากการหดตัวของเนื้อเยื่อ แต่ผลที่ชัดเจนมักค่อย ๆ ปรากฏในช่วง 2–3 เดือน เมื่อคอลลาเจนใหม่ถูกสร้างขึ้น และอาจพัฒนาต่อเนื่องไปถึงราว 3–6 เดือน

อยู่ได้นานแค่ไหน: จากการทบทวนข้อมูลทางวิชาการ ผลของไฮฟู่มักคงอยู่ในช่วงราว 12–24 เดือน โดยมีรายงานว่าผู้เข้ารับการรักษาส่วนใหญ่ในการศึกษาหนึ่งมีความพึงพอใจต่อความกระชับและริ้วรอยที่ดีขึ้นต่อเนื่องได้ถึง 1 ปี (สัดส่วนความพึงพอใจเพิ่มจากราว 42% ที่ 90 วัน เป็นราว 53% ที่ 360 วัน) ทั้งนี้ผลขึ้นอยู่กับอายุ สภาพผิว และการดูแลตัวเอง คอลลาเจนจะค่อย ๆ ลดลงตามวัยตามธรรมชาติ หลายคนจึงพิจารณาทำซ้ำเพื่อดูแลต่อเนื่องทุกราว 9–12 เดือน

ดูแลก่อน-หลังทำไฮฟู่อย่างไร

ก่อนทำ:

• แจ้งประวัติสุขภาพ โรคประจำตัว ยาที่ใช้ และอุปกรณ์/โลหะที่ฝังในร่างกายให้แพทย์ทราบ
• หากใช้ยาในกลุ่มเรตินอยด์หรือสเตียรอยด์ทาบริเวณที่จะทำ อาจต้องหยุดล่วงหน้าตามคำแนะนำของแพทย์ (มักแนะนำราว 2 สัปดาห์)
• งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และพักผ่อนให้เต็มที่ก่อนวันทำ

หลังทำ:

• เลี่ยงแสงแดดจัด และทาครีมกันแดดเป็นประจำ เพราะผิวอาจไวต่อแสงมากขึ้น
• เลี่ยงน้ำร้อนจัด ซาวน่า และการออกกำลังกายหนักในช่วง 48–72 ชั่วโมงแรก
• งดใช้ผลิตภัณฑ์ที่ระคายเคือง เช่น สครับหรือกรดผลัดผิว และเลี่ยงการนวดหน้าหรือกดบริเวณที่ทำในช่วง 2–4 สัปดาห์
• เลือกใช้คลีนเซอร์และมอยส์เจอไรเซอร์ที่อ่อนโยน หากมีอาการแดงหรือบวม อาจประคบเย็นเพื่อบรรเทา

หากมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดมากผิดปกติ ชา หรือกล้ามเนื้อใบหน้าทำงานผิดปกติ ควรติดต่อสถานพยาบาลที่ทำทันที

ของแท้ vs เครื่องไม่ได้มาตรฐาน

ปัจจุบันมีเครื่องไฮฟู่หลายรุ่นในท้องตลาด ทั้งรุ่นที่ได้รับการรับรองมาตรฐานและที่ไม่ได้มาตรฐาน การเลือกสถานพยาบาลและเครื่องที่เหมาะสมจึงสำคัญต่อทั้งผลลัพธ์และความปลอดภัย โดยควรพิจารณา:

• เครื่องและหัวทรานสดิวเซอร์ (cartridge) เป็นของแท้และได้รับการรับรองมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
• หัตถการทำโดยแพทย์หรือบุคลากรที่ได้รับการฝึกอบรม ในสถานพยาบาลที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง
• มีการประเมินสภาพผิวและข้อห้ามก่อนทำทุกครั้ง
• หัวยิงและอุปกรณ์สิ้นเปลืองมีการนับจำนวนและไม่หมดอายุ

เครื่องที่ไม่ได้มาตรฐานหรือหัวยิงปลอม อาจให้พลังงานไม่สม่ำเสมอ ทำให้ได้ผลไม่เป็นไปตามคาดและเพิ่มความเสี่ยงต่อผลข้างเคียง หากไม่แน่ใจ สามารถสอบถามรุ่นเครื่องและการรับรองกับสถานพยาบาลก่อนตัดสินใจได้เสมอ

สรุป

ไฮฟู่ (HIFU) เป็นทางเลือกหนึ่งในการดูแลความกระชับของผิวหน้าและลำคอแบบไม่ต้องผ่าตัด โดยอาศัยคลื่นอัลตราซาวด์พลังงานสูงที่ส่งลงถึงชั้น SMAS เพื่อกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน ผลเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไปในช่วง 2–3 เดือน และอาจคงอยู่ราว 12–24 เดือน ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล สิ่งสำคัญคือการประเมินความเหมาะสมและข้อห้ามโดยแพทย์ผู้มีประสบการณ์ พร้อมเลือกเครื่องและสถานพยาบาลที่ได้มาตรฐาน

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับบริการ HIFU ยกกระชับ ของเรา และเปรียบเทียบทางเลือกอื่นได้ที่บทความ Oligio กับ Thermage

หากต้องการปรึกษาว่าไฮฟู่เหมาะกับผิวของคุณหรือไม่ ทีมแพทย์ Onnyx Clinic ยินดีให้คำแนะนำเฉพาะบุคคล ราคาเป็นแบบช่วง โปรดสอบถามรายละเอียดและนัดประเมินผิวได้ทาง LINE @onnyxclinic

แหล่งอ้างอิง

• A Systematic Review of High-Intensity Focused Ultrasound in Skin Tightening and Body Contouring (Aesthetic Surgery Journal, 2025)
• A Systematic Review of the Efficacy of Microfocused Ultrasound for Facial Skin Tightening (PMC)
• Customized Treatment Using Microfocused Ultrasound with Visualization: Pan-Asian Gold Standard Consensus (JCAD)
• Complications and Risks of High-Intensity Focused Ultrasound (HIFU) in Esthetic Procedures: A Review (MDPI Applied Sciences)
• Ultraformer MPT — CLASSYS (ผู้ผลิต)