ฉีดปากกาลดน้ำหนักเองได้ไหม ฉีดตรงไหน เก็บยาอย่างไร

ฉีดปากกาลดน้ำหนักเองได้ไหม ตำแหน่งที่ฉีดได้ การสลับจุดฉีด การเก็บรักษายา และข้อควรระวังที่ต้องรู้ก่อนฉีดเข็มแรก โดยทีมแพทย์ Onnyx Clinic

กองบรรณาธิการ Onnyx Clinic ตรวจทานโดยแพทย์ พญ. จันธิดา กล้วยจำนงค์ เผยแพร่เมื่อ 2 สิงหาคม 2569 ทบทวนล่าสุด 2 สิงหาคม 2569

ปากกาฉีดยาปิดฝา ซองแอลกอฮอล์ และภาชนะทิ้งของมีคมบนพื้นผิวสะอาด

สรุปสั้น ๆ

ฉีดเองที่บ้านได้ แต่ต้องเป็นยาที่แพทย์สั่งจ่ายและผ่านการสอนเทคนิคจากคลินิกก่อน ไม่ใช่การซื้อมาฉีดเองโดยไม่มีการประเมิน
ตำแหน่งที่ใช้ได้คือชั้นไขมันใต้ผิวหนังบริเวณหน้าท้อง ต้นขาด้านหน้า และต้นแขนด้านนอก โดยควรสลับจุดฉีดทุกครั้ง
ฉีดสัปดาห์ละครั้งในวันเดิมของทุกสัปดาห์ เพื่อให้ระดับยาสม่ำเสมอ จะฉีดก่อนหรือหลังอาหารก็ได้
เก็บยาในตู้เย็นตามที่ระบุบนฉลาก ห้ามแช่แข็ง และทิ้งเข็มในภาชนะสำหรับของมีคมเท่านั้น

ฉีดปากกาลดน้ำหนักเองที่บ้านได้ หากเป็นยาที่แพทย์สั่งจ่ายและคุณผ่านการสอนเทคนิคจากคลินิกแล้ว ตำแหน่งที่ใช้ได้คือชั้นไขมันใต้ผิวหนังบริเวณหน้าท้อง ต้นขาด้านหน้า และต้นแขนด้านนอก โดยฉีดสัปดาห์ละครั้งในวันเดิมและสลับจุดฉีดทุกครั้ง

ฉีดเองได้ไหม อะไรที่ทำเองไม่ได้

ยากลุ่มนี้ออกแบบมาในรูปแบบปากกาสำเร็จรูปเพื่อให้ผู้ใช้บริหารยาเองที่บ้านได้ ดังนั้นการฉีดเองจึงเป็นเรื่องปกติของการรักษา ไม่ใช่การทำผิดวิธี

สิ่งที่ทำเองไม่ได้คือขั้นตอนก่อนหน้านั้น ได้แก่ การประเมินว่าคุณเหมาะกับยานี้หรือไม่ การเลือกขนาดยาเริ่มต้น การกำหนดจังหวะปรับขนาด และการตัดสินใจว่าจะใช้ต่อหรือหยุด ทั้งหมดนี้เป็นการตัดสินใจของแพทย์หลังซักประวัติและประเมินสุขภาพ เพราะยากลุ่มนี้จัดเป็นยาควบคุมพิเศษตามกฎหมายไทย

ในทางปฏิบัติที่คลินิก ผู้ที่เริ่มใช้ยามักได้รับการสอนวิธีใช้ปากกา วิธีเก็บรักษา และวิธีทิ้งเข็ม ก่อนกลับไปฉีดเองที่บ้าน หากไม่มั่นใจในขั้นตอนใด สามารถขอให้สาธิตซ้ำได้ก่อนออกจากคลินิก

ฉีดตรงไหนได้บ้าง

ยาชนิดนี้ฉีดเข้าชั้นไขมันใต้ผิวหนัง ไม่ใช่เข้ากล้ามเนื้อและไม่ใช่เข้าหลอดเลือด ตำแหน่งที่ใช้กันมีสามบริเวณ

หน้าท้อง โดยเว้นรอบสะดือประมาณ 5 เซนติเมตร เป็นตำแหน่งที่ใช้บ่อยเพราะเข้าถึงง่ายและมีชั้นไขมันรองรับ
ต้นขาด้านหน้า บริเวณกึ่งกลางค่อนไปด้านนอก
ต้นแขนด้านนอก ซึ่งมักต้องให้ผู้อื่นช่วยฉีดเพราะมุมไม่สะดวก

บริเวณที่ควรเลี่ยงคือผิวที่มีรอยช้ำ แผล ผื่น รอยแดง เส้นเลือดขอด หรือบริเวณที่มีก้อนแข็งจากการฉีดซ้ำ รวมถึงบริเวณที่มีรอยแตกลายชัดเจน

ทำไมต้องสลับจุดฉีด

การฉีดซ้ำจุดเดิมต่อเนื่องอาจทำให้เนื้อเยื่อไขมันใต้ผิวหนังบริเวณนั้นเปลี่ยนแปลง เกิดเป็นก้อนแข็งหรือรอยบุ๋มได้ นอกจากเรื่องลักษณะผิวแล้ว เนื้อเยื่อที่เปลี่ยนไปยังอาจกระทบการดูดซึมยาให้ไม่สม่ำเสมอเท่าเดิม

แนวทางที่ใช้กันคือหมุนเวียนตำแหน่งในแต่ละสัปดาห์ เช่น สลับด้านซ้ายขวา หรือสลับระหว่างหน้าท้องกับต้นขา และเว้นระยะห่างจากจุดที่ฉีดครั้งก่อนพอสมควร บางคนใช้วิธีจดบันทึกหรือถ่ายรูปไว้เพื่อไม่ให้ลืมว่าสัปดาห์ก่อนฉีดตรงไหน

ขั้นตอนการฉีดโดยทั่วไป

ขั้นตอนด้านล่างเป็นภาพรวมเพื่อให้เห็นลำดับ ไม่ใช่คู่มือแทนเอกสารกำกับยาหรือคำแนะนำที่คลินิกให้คุณ ควรทำตามคำแนะนำเฉพาะของปากกาที่คุณได้รับเสมอ

ล้างมือให้สะอาด และตรวจสอบชื่อยา ขนาดยา และวันหมดอายุบนปากกา
ตรวจสภาพยา โดยดูว่าน้ำยาใสตามที่ควรเป็น ไม่ขุ่น ไม่มีตะกอน และไม่เคยแข็งตัว
เลือกตำแหน่งฉีด ที่ต่างจากสัปดาห์ก่อน และเช็ดผิวด้วยแอลกอฮอล์ รอให้แห้ง
ฉีดตามวิธีใช้ของปากการุ่นนั้น โดยกดค้างตามเวลาที่กำหนดเพื่อให้ยาเข้าครบ
ทิ้งเข็มในภาชนะสำหรับของมีคม ทันทีหลังใช้ ไม่สวมปลอกเข็มกลับ
บันทึกวันที่และตำแหน่งที่ฉีด เพื่อใช้วางแผนสัปดาห์ถัดไป

หากมีเลือดออกเล็กน้อยหลังถอนเข็ม สามารถกดเบา ๆ ด้วยสำลีสะอาดได้ ไม่ควรนวดบริเวณที่ฉีด

เก็บรักษายาอย่างไร

ยากลุ่มนี้เป็นยาที่ไวต่ออุณหภูมิ หลักการทั่วไปคือเก็บในตู้เย็นตามอุณหภูมิที่ระบุบนฉลาก ห้ามแช่แข็ง และห้ามใช้หากสงสัยว่ายาเคยแข็งตัว ควรเก็บให้พ้นแสงและไม่วางไว้ที่ประตูตู้เย็นซึ่งอุณหภูมิแกว่งมาก

กรณีที่ต้องนำยาออกนอกตู้เย็น เช่น เดินทาง มีข้อกำหนดเรื่องอุณหภูมิและระยะเวลาที่ยอมรับได้ระบุไว้ในเอกสารกำกับยาของแต่ละผลิตภัณฑ์ ควรอ่านเอกสารที่ได้รับหรือสอบถามคลินิกก่อน แทนการประมาณเอง เพราะยาที่เก็บผิดอุณหภูมิอาจเสื่อมคุณภาพโดยที่ลักษณะภายนอกยังดูปกติ

ประเด็นนี้เป็นอีกเหตุผลที่ไม่ควรซื้อยาจากช่องทางที่ไม่ทราบแหล่งที่มา เพราะไม่มีทางตรวจสอบได้ว่าระหว่างขนส่งยาถูกเก็บอย่างไร อ่านเพิ่มเติมได้ที่ Mounjaro ของแท้ดูอย่างไร

ข้อควรระวังและอาการที่ต้องแจ้งแพทย์

ไม่ฉีดเพิ่มเป็นสองเท่าเพื่อชดเชยเข็มที่ลืม ให้ทำตามคำแนะนำที่ได้รับตอนรับยา
ไม่ปรับขนาดยาเอง ทั้งเพิ่มและลด เพราะกระทบทั้งความปลอดภัยและผลการรักษา
ไม่ใช้ปากกาหรือเข็มร่วมกับผู้อื่น แม้จะเปลี่ยนเข็มแล้วก็ตาม
แจ้งแพทย์หากมี ก้อนแข็ง บวมแดง หรือเจ็บมากบริเวณที่ฉีด ที่ไม่ดีขึ้น
แจ้งแพทย์ทันทีหากมี ปวดท้องรุนแรงต่อเนื่อง อาเจียนจนขาดน้ำ หรืออาการแพ้ยา

รายละเอียดเรื่องผลข้างเคียงและวิธีรับมืออ่านได้ที่ Mounjaro ผลข้างเคียงมีอะไรบ้าง

เริ่มต้นอย่างไรที่คลินิก

ขั้นตอนที่ Onnyx Clinic เริ่มจากการพบแพทย์เพื่อประเมินว่ายาเหมาะกับสุขภาพของคุณหรือไม่ จากนั้นแพทย์จะกำหนดขนาดเริ่มต้นและอธิบายแผนการติดตาม คลินิกมีปากกาขนาด 2.5 มก. ซึ่งเป็นขนาดเริ่มต้น และขนาด 5 มก. ตามที่แพทย์กำหนด ปากกา Mounjaro เริ่มต้น 2,499.-

ก่อนกลับ คุณจะได้รับคำแนะนำเรื่องวิธีใช้ปากกา การเก็บรักษา และการทิ้งเข็ม หากยังไม่มั่นใจสามารถขอให้สาธิตซ้ำได้ ปรึกษาแพทย์ที่ Onnyx Clinic หรือสอบถามทาง LINE: @onnyxclinic

แหล่งอ้างอิง

คำถามที่พบบ่อย

ฉีดปากกาลดน้ำหนักเองที่บ้านได้ไหม +

ได้ หากเป็นยาที่แพทย์สั่งจ่ายให้และคุณได้รับการสอนเทคนิคการฉีด การเก็บรักษา และการทิ้งเข็มจากคลินิกแล้ว ยากลุ่มนี้ออกแบบมาให้ผู้ใช้บริหารยาเองได้ที่บ้าน แต่สิ่งที่ทำเองไม่ได้คือการวินิจฉัย การเลือกขนาดยา และการปรับขนาด ซึ่งต้องเป็นการตัดสินใจของแพทย์

ฉีดตรงไหนได้บ้าง เจ็บไหม +

ฉีดเข้าชั้นไขมันใต้ผิวหนังได้ที่หน้าท้องโดยเว้นรอบสะดือประมาณ 5 เซนติเมตร ต้นขาด้านหน้า และต้นแขนด้านนอก เข็มที่ใช้มีขนาดเล็กและสั้น ผู้ใช้ส่วนใหญ่รายงานว่าความเจ็บอยู่ในระดับที่ทนได้ ความรู้สึกต่างกันในแต่ละบุคคลและแต่ละตำแหน่ง

ต้องสลับจุดฉีดไหม +

ควรสลับ การฉีดซ้ำจุดเดิมบ่อย ๆ อาจทำให้เนื้อเยื่อใต้ผิวหนังบริเวณนั้นเปลี่ยนแปลง เกิดก้อนแข็งหรือรอยบุ๋ม และอาจกระทบการดูดซึมยา แนวทางที่ใช้กันคือหมุนเวียนตำแหน่งในแต่ละสัปดาห์ และเว้นระยะจากจุดที่เพิ่งฉีดครั้งก่อน

ฉีดก่อนหรือหลังอาหารดีกว่ากัน +

ยากลุ่มนี้ฉีดได้โดยไม่ต้องสัมพันธ์กับมื้ออาหาร จะฉีดก่อนหรือหลังอาหารก็ได้ สิ่งที่สำคัญกว่าคือความสม่ำเสมอ คือฉีดวันเดิมของทุกสัปดาห์ หากต้องการเปลี่ยนวันฉีดควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน

เก็บยาอย่างไร ถ้าลืมไว้นอกตู้เย็นต้องทิ้งไหม +

โดยทั่วไปเก็บในตู้เย็นตามอุณหภูมิที่ระบุบนฉลาก ห้ามแช่แข็ง และห้ามใช้หากยาเคยแข็งตัว กรณีที่ยาอยู่นอกตู้เย็น มีข้อกำหนดเรื่องระยะเวลาและอุณหภูมิที่ยอมรับได้ระบุไว้บนเอกสารกำกับยา จึงควรตรวจสอบกับเอกสารที่ได้รับหรือสอบถามคลินิกก่อนใช้ ไม่ควรเดาเอง

เข็มที่ใช้แล้วทิ้งอย่างไร +

ทิ้งในภาชนะสำหรับของมีคมที่ปิดมิดชิดและเจาะไม่ทะลุ ไม่ทิ้งรวมกับขยะทั่วไปและไม่ทิ้งในถุงพลาสติก เมื่อเต็มแล้วนำไปทิ้งตามช่องทางที่กำหนด สามารถสอบถามคลินิกเรื่องภาชนะและวิธีทิ้งที่เหมาะสมได้