ปากกาลดน้ำหนัก กับ ยาลดน้ำหนักแบบกิน ต่างกันอย่างไร

ปากกาลดน้ำหนักกับยาลดน้ำหนักแบบกิน ต่างกันที่กลไก ความปลอดภัย และกฎหมาย พร้อมวิธีสังเกตยาลดความอ้วนผิดกฎหมาย โดยทีมแพทย์ Onnyx Clinic

กองบรรณาธิการ Onnyx Clinic ตรวจทานโดยแพทย์ พญ. จันธิดา กล้วยจำนงค์ เผยแพร่เมื่อ 2 สิงหาคม 2569 ทบทวนล่าสุด 2 สิงหาคม 2569

ปากกาฉีดยาแบบไม่มีตราสินค้าที่ปิดฝา วางคู่กับจานเซรามิกเปล่า

สรุปสั้น ๆ

ปากกาลดน้ำหนักเป็นยาฉีดกลุ่ม GLP-1 ที่ออกฤทธิ์ผ่านสัญญาณความอิ่ม ส่วนยาแบบกินมีหลายกลไกและหลายระดับความปลอดภัย จึงเทียบกันแบบตัวต่อตัวไม่ได้
ยาลดน้ำหนักที่ถูกกฎหมายทั้งแบบฉีดและแบบกิน ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์และมีเลขทะเบียนกับ อย. ไม่ใช่สินค้าที่ซื้อขายอิสระทางออนไลน์
ไซบูทรามีนถูกจัดเป็นวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 1 ของไทยตั้งแต่ 23 กันยายน 2561 การขายมีโทษจำคุก 4-20 ปี และยังพบลักลอบผสมในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารลดน้ำหนัก
ยาชุดลดความอ้วนที่จัดมาเป็นซองรวมหลายเม็ด เป็นรูปแบบที่เสี่ยง เพราะผู้ใช้มักไม่ทราบว่าได้รับตัวยาอะไรบ้าง

ปากกาลดน้ำหนักเป็นยาฉีดกลุ่ม GLP-1 ที่ออกฤทธิ์ผ่านสัญญาณความอิ่มและความอยากอาหาร ส่วนยาลดน้ำหนักแบบกินไม่ได้เป็นกลุ่มเดียวกัน แต่รวมยาหลายชนิดที่มีกลไกและระดับความปลอดภัยต่างกันมาก บางชนิดถูกกฎหมายและใช้ภายใต้แพทย์ บางชนิดผิดกฎหมายในไทย

ปากกาลดน้ำหนัก กับ ยาแบบกิน ต่างกันตรงไหน

ความต่างที่สำคัญไม่ได้อยู่ที่รูปแบบฉีดหรือกิน แต่อยู่ที่กลไกการออกฤทธิ์ ข้อมูลการศึกษาที่รองรับ และสถานะทางกฎหมายของแต่ละตัว

หัวข้อ	ปากกาฉีดกลุ่ม GLP-1	ยาลดน้ำหนักแบบกิน
กลไกหลัก	ส่งสัญญาณความอิ่ม ชะลอการบีบตัวของกระเพาะ ลดความอยากอาหาร	ต่างกันตามชนิด เช่น ยับยั้งการดูดซึมไขมัน หรือออกฤทธิ์ที่ระบบประสาทส่วนกลาง
การบริหารยา	ฉีดใต้ผิวหนัง สัปดาห์ละครั้งหรือวันละครั้งตามชนิด	รับประทาน ตามที่แพทย์กำหนด
สถานะทางกฎหมายในไทย	เป็นยาควบคุมพิเศษ ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์	ต่างกันตามตัวยา มีทั้งที่สั่งจ่ายได้โดยแพทย์ และที่เป็นวัตถุออกฤทธิ์ซึ่งผิดกฎหมายหากไม่ถูกต้อง
ผลข้างเคียงที่พบบ่อย	อาการทางเดินอาหาร เช่น คลื่นไส้ ท้องเสีย	ต่างกันตามกลไก เช่น อาการทางลำไส้ ใจสั่น นอนไม่หลับ ความดันสูงขึ้น
การติดตาม	นัดติดตามเพื่อประเมินการตอบสนองและปรับขนาด	ต้องติดตามเช่นกัน โดยเฉพาะกลุ่มที่มีผลต่อหัวใจและความดัน

จุดร่วมที่สำคัญของทั้งสองแบบคือ ยาลดน้ำหนักที่ถูกกฎหมายในไทยล้วนเป็นยาที่ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์และมีเลขทะเบียนกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ไม่ใช่สินค้าที่ซื้อขายอิสระทางออนไลน์ หากมีที่ใดขายยาลดน้ำหนักโดยไม่ต้องพบแพทย์ นั่นคือสัญญาณเตือนในตัวเอง

ยาลดน้ำหนักแบบกินมีกี่กลุ่ม

ในทางการแพทย์ ยาแบบกินที่ใช้ในการจัดการน้ำหนักแบ่งได้หลายกลุ่มตามกลไก เช่น กลุ่มที่ยับยั้งเอนไซม์ย่อยไขมันในทางเดินอาหารทำให้ไขมันบางส่วนไม่ถูกดูดซึม กลุ่มที่ออกฤทธิ์ที่ระบบประสาทส่วนกลางเพื่อลดความอยากอาหาร และกลุ่มยา GLP-1 ในรูปแบบเม็ดซึ่งเป็นตัวยาเดียวกับที่ใช้ในรูปแบบฉีดบางชนิด

แต่ละกลุ่มมีข้อบ่งใช้ ข้อห้ามใช้ และผลข้างเคียงเฉพาะตัว บางกลุ่มไม่เหมาะกับผู้ที่มีโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ ต้อหิน หรือภาวะทางจิตเวชบางอย่าง การเลือกจึงต้องผ่านการซักประวัติและประเมินโดยแพทย์ ไม่ใช่การเลือกตามคำบอกเล่า

ยาลดความอ้วนที่ผิดกฎหมายในไทย ต้องระวังอะไร

ประเด็นนี้สำคัญกว่าการเปรียบเทียบประสิทธิภาพ เพราะเป็นเรื่องความปลอดภัยโดยตรง

ไซบูทรามีน (sibutramine) เคยถูกใช้เป็นยาลดน้ำหนักในอดีต แต่ถูกเพิกถอนออกจากตลาดเนื่องจากความเสี่ยงต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด ปัจจุบันประเทศไทยจัดไซบูทรามีนเป็น วัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 1 ตั้งแต่วันที่ 23 กันยายน 2561 ซึ่งหมายความว่าการผลิต นำเข้า ส่งออก ขาย หรือครอบครองล้วนมีความผิดตามกฎหมาย โดยโทษของการขายอยู่ที่จำคุก 4-20 ปี และปรับ 400,000 ถึง 2,000,000 บาท

สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้ยังเป็นปัญหาคือมีการลักลอบผสมไซบูทรามีนในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่โฆษณาว่าช่วยลดน้ำหนัก ผู้ซื้อจึงได้รับตัวยาโดยไม่รู้ตัวและไม่มีการติดตามทางการแพทย์ อาการที่เคยมีรายงาน ได้แก่ ปากแห้ง คอแห้ง ท้องผูก ปวดศีรษะ นอนไม่หลับ ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ และความดันโลหิตสูงขึ้น ซึ่งในรายที่รุนแรงสัมพันธ์กับภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดและโรคหลอดเลือดสมอง

ยาชุดลดความอ้วน เป็นอีกรูปแบบที่ควรหลีกเลี่ยง ลักษณะคือจัดยาหลายเม็ดรวมในซองเดียวให้กินพร้อมกันโดยผู้ใช้ไม่ทราบว่าแต่ละเม็ดคือยาอะไร บางชุดเคยพบว่าประกอบด้วยยาลดความอยากอาหาร ยาขับปัสสาวะ ยาระบาย ยาคลายกังวล และฮอร์โมนไทรอยด์รวมกัน การได้รับยาหลายชนิดพร้อมกันโดยไม่มีข้อบ่งใช้ชัดเจนเพิ่มความเสี่ยงทั้งผลข้างเคียงและปฏิกิริยาระหว่างยา

สัญญาณเตือนว่าอาจเป็นผลิตภัณฑ์ที่ไม่ปลอดภัย

ขายได้โดยไม่ต้องพบแพทย์และไม่ต้องซักประวัติสุขภาพ
โฆษณาด้วยตัวเลขน้ำหนักที่ลดได้ในเวลาสั้นผิดปกติ
ไม่มีเลขทะเบียนยาหรือเลขที่ใบอนุญาตที่ตรวจสอบได้
จัดยาหลายเม็ดมาในซองเดียวโดยไม่ระบุชื่อตัวยา
ราคาต่ำผิดปกติเมื่อเทียบกับยาที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง
ขายผ่านบัญชีส่วนตัวหรือช่องทางที่ไม่ใช่สถานพยาบาล

หากพบผลิตภัณฑ์ที่เข้าข่าย สามารถตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์กับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาได้ก่อนตัดสินใจ

แบบไหนเหมาะกับใคร

คำตอบขึ้นอยู่กับการประเมินทางการแพทย์ ไม่ใช่ความชอบส่วนตัว แพทย์จะพิจารณาจากดัชนีมวลกาย ภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวข้องกับน้ำหนัก โรคประจำตัวโดยเฉพาะโรคหัวใจและความดัน ยาที่ใช้อยู่ ประวัติการใช้ยาลดน้ำหนักเดิม และความพร้อมในการติดตามผล

สำหรับผู้ที่กังวลเรื่องการฉีด ควรทราบว่าปากกาสมัยใหม่ใช้เข็มขนาดเล็กและฉีดใต้ผิวหนัง ซึ่งต่างจากการฉีดเข้าหลอดเลือด และผู้ใช้ส่วนใหญ่เรียนรู้วิธีใช้ได้หลังการสอนจากคลินิก อ่านรายละเอียดได้ที่ ฉีดปากกาลดน้ำหนักเองได้ไหม

เลือกอย่างไรให้ปลอดภัย

เริ่มจากการประเมินโดยแพทย์ ไม่ใช่เริ่มจากการเลือกผลิตภัณฑ์
ตรวจสอบว่าเป็นยาที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง และจ่ายผ่านสถานพยาบาลหรือร้านขายยาที่ถูกกฎหมาย
แจ้งประวัติการใช้ยาลดน้ำหนักเดิมให้ครบ รวมถึงอาหารเสริมที่เคยใช้
มีแผนติดตามผล ทั้งเรื่องน้ำหนัก ผลข้างเคียง และค่าตรวจที่เกี่ยวข้อง
วางแผนพฤติกรรมควบคู่เสมอ เพราะไม่มียาชนิดใดที่ทำงานแทนการปรับอาหารและการออกกำลังกายได้ทั้งหมด

ที่ Onnyx Clinic การเริ่มใช้ปากกาลดน้ำหนักเริ่มจากการพบแพทย์เพื่อประเมินก่อนเสมอ ปากกา Mounjaro เริ่มต้น 2,499.- ปรึกษาแพทย์ได้ที่ Onnyx Clinic หรือสอบถามทาง LINE: @onnyxclinic และอ่านภาพรวมของยากลุ่มนี้ได้ที่ ปากกาลดน้ำหนัก คืออะไร

แหล่งอ้างอิง

คำถามที่พบบ่อย

ปากกาลดน้ำหนัก กับ ยากิน อันไหนได้ผลมากกว่า +

เทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ เพราะยาแต่ละชนิดมีกลไก ข้อบ่งใช้ และกลุ่มผู้ป่วยที่เหมาะสมต่างกัน ยากลุ่ม GLP-1 แบบฉีดมีข้อมูลการศึกษาระยะยาวรองรับค่อนข้างมากในเรื่องการลดน้ำหนัก ขณะที่ยาแบบกินบางชนิดเหมาะกับบางบริบทมากกว่า การเลือกจึงต้องให้แพทย์ประเมินจากสุขภาพ โรคประจำตัว และยาที่ใช้อยู่ ไม่ใช่เลือกจากตัวเลขในโฆษณา

ยาลดความอ้วนที่ขายออนไลน์ราคาถูก ปลอดภัยไหม +

มีความเสี่ยงสูง เพราะยาลดน้ำหนักที่ถูกกฎหมายเป็นยาที่ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์ ผลิตภัณฑ์ที่ขายอิสระทางออนไลน์จำนวนหนึ่งเคยตรวจพบการลักลอบผสมไซบูทรามีน ซึ่งเป็นวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 1 ที่ผิดกฎหมายในไทย และเคยมีรายงานผลข้างเคียงรุนแรงต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด

ยาชุดลดความอ้วนคืออะไร ทำไมถึงอันตราย +

คือการจัดยาหลายเม็ดรวมไว้ในซองเดียวให้กินพร้อมกัน ซึ่งผู้ใช้มักไม่ทราบว่าแต่ละเม็ดคือยาอะไร บางชุดเคยพบว่ามีทั้งยาลดความอยากอาหาร ยาขับปัสสาวะ ยาระบาย ยาคลายกังวล และฮอร์โมนไทรอยด์รวมกัน การได้รับยาหลายชนิดพร้อมกันโดยไม่มีข้อบ่งใช้ที่ชัดเจนเพิ่มความเสี่ยงต่อผลข้างเคียงและปฏิกิริยาระหว่างยา

ออร์ลิสแตท (orlistat) ต่างจากปากกาลดน้ำหนักอย่างไร +

ออร์ลิสแตทเป็นยาแบบกินที่ยับยั้งเอนไซม์ย่อยไขมันในทางเดินอาหาร ทำให้ไขมันบางส่วนไม่ถูกดูดซึม จึงมีผลข้างเคียงเด่นเป็นอาการทางลำไส้ เช่น ถ่ายเป็นไขมัน ต่างจากยากลุ่ม GLP-1 ที่ออกฤทธิ์ผ่านสัญญาณความอิ่มและความอยากอาหาร ทั้งสองกลุ่มต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของแพทย์

ถ้าเคยกินยาลดความอ้วนมาก่อน จะเริ่มปากกาลดน้ำหนักได้ไหม +

ควรแจ้งแพทย์ให้ครบว่าเคยใช้อะไรมาบ้าง ใช้นานเท่าไร และมีอาการอะไรเกิดขึ้น รวมถึงนำผลิตภัณฑ์เดิมมาให้ดูหากยังมี เพราะยาบางกลุ่มมีผลต่อหัวใจ ความดัน หรือระบบประสาท ซึ่งอาจต้องเว้นระยะหรือตรวจเพิ่มเติมก่อนเริ่มยาใหม่